De laatste tijd heb ik me flink verdiept in hoogbegaafdheid. Niet alleen vanuit mijn werk als kindbegeleider en schoolmaatschappelijk werker, maar ook omdat ik het onderwerp steeds vaker tegenkom. Bij kinderen die vastlopen. Bij ouders die wanhopig zijn. Bij leerkrachten die het beste willen maar niet weten hoe.
En toen stuitte ik op Hoogbegaafdheid Begrijpen, geschreven door negen experts op het gebied van hoogbegaafdheid, onder eindredactie van Anna Garssen (psycholoog en auteur, annagarssen.nl). Het boek is gratis te downloaden via annagarssen.nl/hoogbegaafdheid-begrijpen.
Eerlijk gezegd raakte het me direct. Niet alleen professioneel, maar ook omdat ik het zo herkende in de kinderen en gezinnen die ik begeleid.
Gedrag is geen probleem. Het is een signaal.
Dat is misschien wel de kern van het hele boek. En tegelijk iets wat ik zo herken in mijn dagelijkse werk.
Een kind dat niet begint aan een opdracht. Dat ontploft om niets. Dat stil in de hoek zit en nooit problemen geeft. Dat thuis totaal instort na een schooldag waarbij de leerkracht zegt dat het prima ging.
We zijn zo geneigd om dat gedrag te labelen. Faalangst. Perfectionisme. ADHD. Oppositioneel. En die labels voelen even als houvast — maar ze sluiten tegelijkertijd de werkelijke vraag af: wat probeert dit kind mij te vertellen?
Wat het boek zo goed beschrijft, is dat hoogbegaafd gedrag bijna altijd iets anders is dan het lijkt. Een kind dat langzaam werkt, is misschien niet bang om fouten te maken — maar werkt zorgvuldig vanuit eigen waarden. Een kind dat brutaal reageert, beschermt misschien een diep gevoel van onrechtvaardigheid. Een kind dat niets zegt, voelt zich misschien al heel lang niet veilig genoeg om zichtbaar te zijn.
Dat vraagt om een andere blik. Een nieuwsgierige blik, in plaats van een corrigerende.
Het aangepaste kind, de stille zorgen
Eén ding uit dit boek wil ik er speciaal uitlichten, omdat ik het zo vaak zie in mijn werk.
Het brave kind. Het kind dat nooit problemen geeft op school. Dat meedoet, netjes werkt, aardig is voor iedereen. Terwijl datzelfde kind thuis elke dag instort. Boos, uitgeput, huilend om iets kleins.
Het boek gebruikt hiervoor het beeld van een fles frisdrank die de hele dag geschud wordt. Op school houdt het kind de dop erop. Thuis knalt die eraf — omdat het zich daar veilig genoeg voelt om het los te laten.
Ouders kennen dat. Ze zien het elke dag. En toch worden ze in schoolgesprekken soms niet geloofd, omdat school een heel ander kind ziet.
Dit boek zegt iets wat ik zo belangrijk vind: geloof het verhaal van de ouder, ook als jij ander gedrag ziet. Want de spanning die thuis zichtbaar wordt, is de rekening van een schooldag die te veel heeft gevraagd.
Wat dit betekent voor ouders
Als ouder van een hoogbegaafd kind weet je hoe het voelt om niet gehoord te worden. Om wel te zien dat er iets niet klopt met je kind, maar steeds te horen dat het meevalt. Om als 'lastige ouder' te worden gezien, terwijl je alleen maar wil dat jouw kind gezien wordt.
Dit boek geeft woorden aan wat jij al voelde. Het benoemt waarom jouw kind anders is — niet als probleem, maar als manier van zijn. Het legt uit waarom rechtvaardigheidsgevoel, behoefte aan autonomie en diep gaan in onderwerpen geen onwil zijn, maar kenmerken van wie jouw kind is.
En het zegt iets wat ouders nodig hebben om te horen: jij bent de expert over jouw kind. Niet de school. Niet de specialist. Jij.
Wat dit betekent voor leerkrachten
Voor leerkrachten biedt het boek geen stappenplan — en dat is precies de bedoeling. Het gaat niet om de juiste methode. Het gaat om een andere houding.
Kijk naar wie er voor je zit, niet naar wat het kind moet veranderen. Geef context bij opdrachten — het waarom maakt voor hoogbegaafde kinderen het verschil tussen vastlopen en loskomen. En durf toe te geven dat je het soms niet weet. Want juist die eerlijkheid — dat oprechte contact — is wat hoogbegaafde kinderen aanvoelen en vertrouwen.
Kleine keuzes, elke dag. Niet perfect. Wel in beweging.
Hoe ik hiermee werk bij Binnen in Beweging
Vanuit deze visie begeleid ik kinderen, ouders en professionals. Niet met kant-en-klare oplossingen, maar door samen te kijken wat er écht speelt.
Voor ouders: ik help je begrijpen wat je kind nodig heeft, hoe je het gesprek met school aangaat en hoe je verbinding houdt met je kind, ook als het zwaar is.
Voor leerkrachten en teams: ik denk mee over hoe je hoogbegaafde leerlingen kunt begeleiden op een manier die past bij wie ze zijn — en bij wat jij als leerkracht kunt bieden.
En soms ben ik de brug. Tussen ouders en school. Tussen wat thuis zichtbaar is en wat op school niet wordt gezien.
Wil je hier eens over doorpraten? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek via info@binneninbeweging.nl of bel 06-447 32 783.
Het boek 'Hoogbegaafdheid Begrijpen' is geschreven door Anna Garssen, Susan Fransen, Christin Vek, Merel Sprong, Annelien Lems, Elske Vels, Esther Jongste, Madeleine Verbeeten en Britta van Houwelingen.
Gratis te downloaden via www.annagarssen.nl/hoogbegaafdheid-begrijpen
Reactie plaatsen
Reacties