Vastlopen op school
Loopt je kind vast op school?
Gaat je kind met tegenzin naar school? Zegt je kind steeds vaker "ik wil niet naar school"? Heeft je kind regelmatig buikpijn of hoofdpijn voor schooltijd? Of merk je dat je kind steeds meer spanning, verdriet of boosheid rondom school ervaart?
Misschien lukt het steeds minder goed om naar school te gaan. Misschien zit je kind inmiddels regelmatig of langere tijd thuis.
Als je kind vastloopt op school, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen het schoolverzuim of het gedrag dat je ziet. Er kunnen verschillende factoren meespelen, zoals angst, sociale problemen, leerbehoeften, negatieve schoolervaringen of omstandigheden thuis. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat problemen met schoolaanwezigheid meestal meerdere samenhangende factoren hebben.
Bij Binnen in Beweging kijk ik samen met jou en je kind naar wat er speelt, waar je kind tegenaan loopt en wat nodig is om weer stappen te kunnen zetten.
Herken je dit bij je kind?
Vastlopen op school kan er bij ieder kind anders uitzien.
Misschien:
- wilt je kind steeds vaker niet naar school;
- heeft je kind regelmatig buikpijn of hoofdpijn rond school;
- raakt je kind gespannen bij het idee naar school te moeten;
- is je kind vaak moe na school;
- gaat je kind met tegenzin naar school;
- heeft je kind weinig plezier meer in school;
- lukt het niet goed om mee te komen met schoolwerk;
- stelt je kind schoolwerk steeds vaker uit;
- is je kind bang om fouten te maken;
- voelt je kind zich onzeker in de klas;
- heeft je kind moeite met klasgenoten;
- wordt je kind gepest of voelt het zich niet veilig;
- raakt je kind snel overprikkeld op school;
- verzuimt je kind steeds vaker;
- zit je kind inmiddels langere tijd thuis.
Je hoeft niet te wachten tot je kind helemaal niet meer naar school gaat. Ook wanneer je merkt dat het steeds moeilijker wordt, kan het verstandig zijn om samen te kijken wat er speelt.
Onderzoek naar schoolaanwezigheidsproblemen laat zien dat angst, leerbehoeften, schoolervaringen, relaties en andere individuele, gezins- en omgevingsfactoren allemaal een rol kunnen spelen.
Waarom loopt je kind vast op school?
Er is meestal niet één oorzaak.
Wat voor het ene kind werkt, kan voor een ander kind juist te veel zijn. Daarom is het belangrijk om te kijken naar de wisselwerking tussen je kind en zijn of haar omgeving.
Angst en spanning
Sommige kinderen vermijden school omdat school of bepaalde situaties op school spanning of angst oproepen. Denk bijvoorbeeld aan toetsen, spreekbeurten, fouten maken, sociale situaties of afscheid nemen van ouders.
Onderzoek laat een verband zien tussen angst en problemen met schoolaanwezigheid, waaronder schoolweigering. Tegelijkertijd is het belangrijk om niet ieder schoolverzuim als een angstprobleem te beschouwen.
Schoolwerk en leren
Misschien lukt het je kind niet goed om mee te komen met de lesstof. Of juist het tegenovergestelde: je kind krijgt onvoldoende uitdaging en raakt zijn motivatie kwijt.
Ook leerproblemen, niet-passende leerbehoeften en een negatieve houding ten opzichte van school behoren tot de factoren die in onderzoek samenhangen met schoolaanwezigheidsproblemen.
Sociale situaties
Een kind kan vastlopen doordat het moeite heeft met contact met klasgenoten, zich buitengesloten voelt of wordt gepest.
Ook de relatie met leerkrachten en het gevoel van veiligheid, verbondenheid en steun op school kunnen belangrijk zijn. Onderzoek naar schoolverbondenheid laat verbanden zien met betrokkenheid, welbevinden en verschillende aspecten van functioneren op school.
Emoties en zelfvertrouwen
Sommige kinderen worden onzeker wanneer school moeilijk wordt. Ze kunnen bang zijn om fouten te maken, zichzelf hoge eisen opleggen of snel gefrustreerd raken.
Wanneer een kind vervolgens steeds meer negatieve ervaringen opdoet, kan de drempel om naar school te gaan groter worden.
Thuis en de omgeving
Ook omstandigheden buiten school kunnen invloed hebben op hoe een kind functioneert en naar school gaat. Schoolaanwezigheidsproblemen worden in onderzoek dan ook vanuit een breder ecologisch perspectief bekeken: individuele, gezins-, school- en omgevingsfactoren kunnen elkaar beïnvloeden.
Schoolweigering: als je kind niet meer naar school wil
Wanneer een kind door stress of angst niet naar school wil of niet in staat is om naar school te gaan, wordt dit ook wel schoolweigering genoemd. Het is iets anders dan spijbelen: bij schoolweigering wil een kind vaak juist wél, maar lukt het door spanning of angst niet goed om naar school te gaan.
Wanneer een kind langere tijd niet naar school gaat, kan de situatie voor het hele gezin zwaar worden.
Misschien probeer je als ouder iedere ochtend je kind naar school te krijgen. Of je merkt dat de strijd rondom school steeds groter wordt.
Dan is het belangrijk om niet alleen te focussen op "hoe krijgen we mijn kind weer naar school?"
De vraag is ook:
Wat maakt dat school op dit moment niet lukt?
Bij schoolweigering kunnen bijvoorbeeld angst en angst gerelateerde klachten een belangrijke rol spelen. Maar ook leerbehoeften, sociale factoren en omstandigheden op school of thuis kunnen meespelen.
Daarom kijken we eerst naar wat er onder de oppervlakte speelt.
Wanneer een kind langere tijd thuiszit, spreken we van schoolverzuim. Dan is samenwerking met school en andere betrokken professionals belangrijk. Binnen in Beweging kan een onderdeel van die ondersteuning zijn, maar vervangt geen noodzakelijke diagnostiek, behandeling of begeleiding vanuit school, jeugdteam of andere betrokken professionals.
In Nederland adviseert de overheid bij vastlopen in het onderwijs om eerst samen met school naar een oplossing te zoeken. Wanneer ouders en school er niet uitkomen, zijn er daarnaast onafhankelijke ouder- en jeugdsteunpunten en onderwijsconsulenten beschikbaar.
Wat kan Binnen in Beweging betekenen?
Mijn begeleiding richt zich niet alleen op weer naar school gaan, maar vooral op wat jouw kind nodig heeft om weer verder te kunnen.
Samen kunnen we bijvoorbeeld werken aan:
Meer inzicht in wat er speelt
Je kind leert beter herkennen wat het moeilijk vindt en wat er gebeurt wanneer spanning oploopt.
Omgaan met spanning en angst
We onderzoeken wat spanning oproept en welke manieren je kind kan gebruiken om hiermee om te gaan.
Meer zelfvertrouwen
Wanneer een kind zich onzeker voelt of bang is om fouten te maken, werken we aan vertrouwen in de eigen mogelijkheden.
Emoties leren begrijpen
Je kind leert herkennen wat het voelt en ontdekken wat kan helpen wanneer emoties groot worden.
Sociale situaties
We kijken naar situaties met klasgenoten, grenzen aangeven, voor jezelf opkomen en je veilig voelen in contact met anderen.
Kleine stappen vooruit
Wanneer school op dit moment een grote stap is, kijken we samen welke haalbare tussenstappen mogelijk zijn.
Onderzoek naar interventies bij schoolaanwezigheidsproblemen laat zien dat ondersteuning het beste niet als één universele aanpak wordt gezien. De factoren die meespelen verschillen per kind en context. Recente reviews benadrukken daarom het belang van een bredere, gecoördineerde aanpak.
Samenwerken met ouders en school
Een kind staat niet los van zijn omgeving.
Daarom betrek ik jou als ouder bij de begeleiding en kan ik, wanneer dat passend en gewenst is, meedenken met school.
Bijvoorbeeld over:
- wat je kind nodig heeft;
- hoe je thuis kunt aansluiten;
- welke situaties op school moeilijk zijn;
- hoe je een gesprek met school kunt voorbereiden;
- welke kleine stappen haalbaar zijn;
- hoe verschillende betrokkenen beter op elkaar kunnen aansluiten.
Dat past ook bij de huidige wetenschappelijke inzichten. Een recente systematische review naar interventies gericht op schoolaanwezigheid laat zien dat samenwerking tussen gezin en school kan bijdragen aan preventieve en responsieve ondersteuning.
Ik neem daarbij niet de rol van school, leerplicht of een behandelaar over. Mijn begeleiding is aanvullend en gericht op jouw kind en gezin.
Wanneer kun je contact opnemen?
Je hoeft niet te wachten tot je kind volledig is uitgevallen.
Je kunt bijvoorbeeld contact opnemen wanneer:
- je kind steeds vaker niet naar school wil;
- het schoolverzuim toeneemt;
- je kind veel spanning rondom school ervaart;
- je kind thuis komt te zitten;
- je kind na een periode van afwezigheid weer naar school gaat, maar dit moeilijk volhoudt;
- je niet goed weet waarom je kind vastloopt;
- je als ouder niet meer weet hoe je kunt helpen;
- je samen met school zoekt naar wat jouw kind nodig heeft.
Het doel is niet om je kind zo snel mogelijk weer "normaal" naar school te laten gaan. Het doel is om te begrijpen wat er nodig is om op een passende en duurzame manier weer stappen te zetten.
Herken je jouw kind?
Misschien merk je al een tijdje dat het niet goed gaat op school. Of misschien is de situatie inmiddels zo vastgelopen dat je niet meer weet waar je moet beginnen.
Je hoeft niet eerst precies te weten wat de oorzaak is.
In een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek kun je vertellen wat je ziet en waar je tegenaan loopt. Samen kijken we wat jouw kind nodig heeft en of Binnen in Beweging daarbij kan helpen.