Stel je voor: je hebt een heerlijke dag op het strand gehad met je kind. Zon, zand, golven — het was perfect. En dan is het tijd om te gaan. En opeens... stort je kind volledig in. Huilend, schreeuwend, totaal ontredderd. En jij? Jij voelt van binnenuit iets onaangenaams opkomen. Ergernis. Ongemak. Misschien zelfs schaamte. "Kan ze nou niet gewoon normaal doen?”
Herkenbaar? Dan is deze blog voor jou. Want wat jij op dat moment ervaart, heeft een naam. En als je het leert herkennen, kun je er iets mee doen.
Wat is haaienmuziek?
Het begrip ‘haaienmuziek’ komt uit het programma Circle of Security, een wetenschappelijk onderbouwde aanpak rondom gehechtheid en opvoeding. Het idee is eigenlijk heel simpel en tegelijk heel herkenbaar.
Denk aan de film Jaws. Je ziet een rustige blauwe zee. Niets aan de hand. Maar zodra die bekende dreunende muziek begint, voel jij spanning — ook al is er nog helemaal geen haai te zien. De muziek vertelt jouw brein: gevaar!
Zo werkt het ook bij ons als ouder. Jouw kind heeft een emotie — boosheid, verdriet, angst — en opeens klinkt er van binnenuit die haaienmuziek. Niet omdat de situatie echt gevaarlijk is, maar omdat jouw eigen verleden die muziek aanzet.
Want hoe er vroeger in jouw gezin werd omgegaan met grote emoties, heeft jou gevormd. Als jij als kind leerde dat huilen ‘aanstellerij’ was, of dat boosheid ‘ongehoorzaamheid’ was, dan is de kans groot dat je nu als ouder moeite hebt om rustig te blijven bij de heftige gevoelens van je eigen kind. Niet omdat je het niet wil. Maar omdat die muziek zo hard speelt, dat je er bijna niet omheen kunt.
‘Er zijn met je kind'
Naast het begrip haaienmuziek is er nog een belangrijk concept: ‘er zijn met je kind'. Dit klinkt misschien simpel, maar het is tegelijkertijd een van de moeilijkste dingen die je als ouder kunt doen.
‘Er zijn met’ betekent dat je emotioneel beschikbaar bent voor je kind. Dat je niet wegloopt van zijn of haar gevoel, het niet wegwuift, niet snel probeert op te lossen, maar er gewoon bij bent. Dat je laat merken: ik zie jou, ik zie wat je voelt, en dat is oké.
Voor een kind is dat van onschatbare waarde. Een kind dat weet dat zijn gevoelens welkom zijn, leert dat emoties geen bedreiging zijn maar gewoon een deel van het leven. Het leert dat het niet alleen hoeft te staan in zijn binnenwereld. En dat geeft een veilig gevoel — precies de basis die een kind nodig heeft om zich te ontwikkelen.
Maar hoe doe je dat dan, als die muziek zo hard klinkt?
De eerste stap is bewustwording. Je kunt de haaienmuziek niet uitzetten als je hem niet herkent. Probeer de volgende keer dat je kind een grote emotie heeft, even bij jezelf naar binnen te kijken. Wat voel jij? Irritatie? Ongemak? Wil je de situatie snel oplossen of de kamer uitlopen?
Als je dat herkent, is dat geen falen. Dat is al een enorme stap. Want pas als je de muziek hoort, kun je het volume zachter zetten.
Vervolgens kun je jezelf de vraag stellen: wat heeft mijn kind nu écht nodig?
- Is mijn kind boos? Help hem zijn gevoel te ordenen.
- Is mijn kind bang? Geef hem veiligheid en geruststelling.
- Is mijn kind verdrietig? Troost hem, zonder het gevoel weg te praten.
- Is mijn kind blij? Wees dan blij mét hem of haar!
Het gaat er niet om dat je altijd de perfecte reactie hebt. Het gaat erom dat je probeert ér te zijn, ook als het moeilijk is.
Geen enkele ouder is perfect
Dat wil ik hier met nadruk zeggen: je hoeft geen perfecte ouder te zijn. Iedereen heeft haaienmuziek. Iedereen heeft momenten waarop de emoties van je kind te veel voelen. Dat maakt je niet tot een slechte ouder. Het maakt je menselijk.
Wat ik wel geloof, is dat bewustwording het verschil maakt. Als jij begint te begrijpen waarom je reageert zoals je reageert, ontstaat er ruimte. Ruimte om het anders te doen. Niet altijd, niet meteen perfect, maar stap voor stap.
En dat is precies waar ik ouders bij wil ondersteunen. Bij Binnen in Beweging begeleid ik niet alleen kinderen, maar ook ouders. Omdat ik geloof dat groei in een gezin begint als ouder én kind samen in beweging komen.
Wil je hier meer over weten?
Er is een korte video over haaienmuziek en ‘er zijn met’: https://www.youtube.com/watch?v=6PidMEjcUyc
Kijk hem gerust even — het is een eyeopener, ook als je al jaren ouder bent.
Heb je vragen, herken je jezelf hierin, of wil je eens vrijblijvend kennismaken? Neem gerust contact op via info@binneninbeweging.nl of bel 06-447 32 783. Ik denk graag met je mee.
Reactie plaatsen
Reacties