Onlangs begeleidde ik een jongen van 7 jaar. Slim, lief en zorgzaam. En ervan overtuigd dat híj moest zorgen voor zijn zus en zijn moeder. Papa woonde in het buitenland, en dit jongetje had dat gat stilletjes gevuld, zonder dat iemand hem dat had gevraagd.
Dit noemen we parentificatie. Dat klinkt als een ingewikkeld woord, maar het is eigenlijk heel simpel: een kind dat de rol van volwassene op zich neemt. Zorgen voor ouders, zorgen voor broers of zussen, altijd alert zijn op de sfeer thuis. Op de korte termijn lijkt zo'n kind heel volwassen. Op de lange termijn mist het gewoon kind zijn.
Wat we hebben gedaan
In een van onze sessies heb ik twee oefeningen gedaan die ik graag met je deel, omdat ze zo goed werkten bij hem.
Oefening 1 – Wie zorgt voor wie?
Hij tekende zijn gezin en trok pijlen: wie zorgt voor wie? Hij snapte meteen dat een pijl van ouder naar kind de bedoeling is. Maar hij trok ook een pijl van zichzelf naar zijn zusje. Want als zij angstig was en niet alleen naar boven durfde, ging hij altijd mee. Altijd. Die pijl zei meer dan hij ooit in woorden had verteld.
Oefening 2 – De te zware rugzak
Hij tekende zichzelf met een grote rugzak. Erin: zijn zorgen voor zijn zus, zijn moeder, dat papa ver weg woont. Daarna vroeg ik hem: welke dingen horen eigenlijk niet in jóuw tas? Hij wees ze aan. En hij tekende een pijl van zijn rugzak naar die van mama, een symbolisch teruggeven. Ik zag hem ietsje rechter zitten.
Dit soort oefeningen werken zo goed bij kinderen, juist omdat je niet alleen praat maar ook doet en tekent. Kinderen die moeilijk onder woorden kunnen brengen wat ze voelen, kunnen het wél laten zien.
Van zorggedachte naar helpende gedachte
Tot slot hebben we gewerkt aan zijn gedachten. Zijn kerngedachte was duidelijk aanwezig:
Zorg: "Ik moet voor mijn zus en moeder zorgen." → Helpend: "Ik mag spelen. Mama zorgt voor mijn zus en mij." Dat nieuwe zinnetje klinkt simpel. Maar voor hem was het echt iets nieuws. Hij mocht kind zijn. Dat was genoeg.
Waarom ik dit deel
Parentificatie is iets wat je als ouder of leerkracht niet altijd ziet, juist omdat zulke kinderen zo "braaf" en "behulpzaam" lijken. Maar achter die zorgzaamheid schuilt vaak een kind dat te veel draagt.Herken je dit bij een kind in jouw omgeving? Of heb je vragen over wat ik doe? Laat gerust een berichtje achter, ik hoor het graag.
Herken de signalen van parentificatie
DOWNLOAD de signalen van parentificatie.
Gratis werkbladen en uitwerking sessies
De werkbladen bij deze oefeningen "Wie zorgt voor wie?" en "De te zware rugzak" en de overige werkbladen kun je gratis downloaden. Ook de uitwerking van de sessies die je met kinderen kunt doen kun je hier gratis downloaden.
Handig als je zelf met kinderen werkt!
DOWNLOAD uitwerking sessies
DOWNLOAD bijbehorende werkbladen
Reactie plaatsen
Reacties