Ik wandel graag. Niet alleen omdat het goed voor mij is, maar ook omdat ik onderweg zo ontzettend veel opsteek. Want wandelen én luisteren naar een goede podcast, dat is voor mij echt de perfecte combinatie.
Onlangs liep ik weer te luisteren naar een aflevering van De Geweldloze Podcast, de podcastserie over Verbindend Gezag en Geweldloos Verzet (https://www.geweldloos-verzet.nl/podcast/). Een serie die ik van harte kan aanraden als je werkt met kinderen, of als je zelf kinderen hebt. Deze keer ging de aflevering over de Window of Tolerance.
Ik moest meteen denken aan de kinderen die ik begeleid. En aan hoe waardevol het is als zij dit ook over zichzelf leren begrijpen.
Wat is dat eigenlijk, dat ‘raampje’?
De Window of Tolerance of het Lekker-in-je-vel-raam, zoals ik het aan kinderen uitleg, is een begrip uit de psychologie, bedacht door de psychiater Dan Siegel. Het beschrijft de zone waarin jij je het best kunt voelen en functioneren. Als je binnen dat raampje zit, kun je nadenken, leren, voelen én tegelijk in contact blijven met de mensen om je heen. Je bent niet te opgewonden, maar ook niet te afgestompt. Je bent gewoon... in balans.
Maar soms schiet je uit dat raampje. En dat gebeurt op twee manieren:
Je kunt omhoog schieten, dat heet hyperarousal. Je bent dan overdonderd door emoties, je hartje klopt snel, je wilt vluchten of juist terugvechten. Paniek, boosheid, onrust. Je brein staat in de hoogste versnelling.
Of je schiet omlaag, hypoarousal. Dan sluit je je af. Je wordt stil, verdoofd, teruggetrokken. Het voelt alsof er een soort mist over je heen valt.
Herkenbaar? Vast wel. Want ieder mens kent dit. Maar bij kinderen speelt het extra sterk, zeker als ze thuis of op school veel spanning ervaren, of als ze iets ingrijpends hebben meegemaakt.
Waarom kinderen dit zo snel snappen als je het goed uitlegt
Wat ik zo mooi vind aan dit concept, is dat het voor kinderen écht te begrijpen is, als je het maar op hun niveau brengt. Augeo heeft hier een mooie animatie voor kinderen over gemaakt: https://www.augeo.nl/actueel/nieuwe-animatie-het-stressraam
Ik gebruik met de kinderen die ik begeleid, heel graag de metafoor van het raampje. Letterlijk een raam. Ik heb zelf een eigen versie gemaakt, die ik als voorbeeld laat zien. Ik teken het daarna samen met ze. We schrijven in het raampje wat voor hen ‘normaal voelt’. Wat hoor je? Wat denk je? Wat doe je als je lekker in je vel zit?
En dan vragen we samen: wanneer vlieg jij uit je raampje? Wat moet er dan gebeuren? Is het een rotdag op school? Ruzie thuis? Te weinig slaap? Te veel lawaai?
Kinderen in deze leeftijdsgroep zijn hier vaak verrassend eerlijk over, als je de juiste sfeer creëert. Ze herkennen het meteen. "Oh, dan ga ik schreeuwen." Of: "Dan ga ik me verstoppen." Of: "Dan doe ik gewoon niks meer en staar ik voor me uit."
En dan zeg ik: precies. Dat is jouw manier om buiten je raampje te gaan. En dat is niet raar, dat is gewoon hoe jouw lijf zichzelf probeert te beschermen. Die herkenning, die normalisering, dat is al zo krachtig.
En dan? Het raampje groter maken
Het mooie is: je kunt werken aan een groter raampje. Niet door emoties weg te stoppen of te negeren, integendeel. Maar door te leren herkennen wanneer je buiten je raampje dreigt te gaan, en wat jou helpt om weer terug te komen.
Dat is precies waar ik in mijn begeleiding mee werk. We ontdekken samen wat voor dit specifieke kind werkt. Voor de één is dat bewegen, even rennen, springen, schudden. Voor de ander is het rustig ademhalen, of even naar buiten kijken, of een knuffel van een vertrouwd persoon. Of, en hier komen mijn geliefde viervoeters om de hoek kijken, even bij een dier zijn. De kalmte die een dier uitstraalt, werkt namelijk letterlijk kalmerend op het zenuwstelsel.
Wat ik ook erg belangrijk vind: de volwassenen rondom het kind. Want kinderen reguleren niet zomaar alleen, ze leren het van ons. Als jij als ouder, leerkracht of begeleider zelf rustig blijft, help je het kind letterlijk om terug in z'n raampje te komen. Dat heet co-regulatie, en het is een van de krachtigste dingen die je kunt doen.
Terug naar die wandeling
Terwijl ik verder liep en de podcast af luisterde, realiseerde ik me opnieuw waarom ik dit werk zo mooi vind. Het gaat altijd over verbinding, met jezelf, met je eigen lijf en met de mensen om je heen. De Window of Tolerance is daarvoor zo'n prachtig hulpmiddel, omdat het geen oordeel geeft. Het legt gewoon uit. Het zegt: zo werkt jouw systeem. En we kunnen ermee leren werken.
Voor kinderen, maar eigenlijk ook voor ons allemaal.
Ken jij de Window of Tolerance al? Of heb je vragen over hoe ik dit inzet in mijn begeleiding? Laat gerust een berichtje achter, ik hoor het graag!
Heb jij een kind dat snel 'uit z'n raampje' schiet en wil je weten of begeleiding iets voor jullie kan betekenen? Neem gerust contact op voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Reactie plaatsen
Reacties